Canada là quốc gia chú trọng đầu tư mạnh về mảng giáo dục. Do đó, chất lượng giáo dục tại đây luôn đứng trong top đầu thế giới. Cụ thể, Canada là một trong ba quốc gia đứng đầu thế giới về mức đầu tư bình quân đầu người dành cho giáo dục sau trung học, theo số liệu từ Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD).
1. TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG GIÁO DỤC CANADA
Hệ thống giáo dục Canada được phân theo sự quản lý giám sát của từng khu vực tỉnh bang. Việc xây dựng cơ chế, cách tổ chức, quy định cũng như xây dựng quỹ đầu tư giáo dục sẽ do chính quyền tỉnh bang quyết định, chịu trách nhiệm và thông qua sự xét duyệt của chính phủ Canada. Mặc dù điều này dẫn đến hệ thống giáo dục tại xứ sở lá phong không có sự đồng nhất về các quy định giáo dục nhưng chất lượng giáo dục trên khắp đất nước lại không hề có sự khác biệt lớn, vẫn đảm bảo về giá trị bằng cấp cũng như thời gian đào tạo ở các cấp học.
Hệ thống giáo dục được chia thành 3 cấp bậc chính:
- Tiểu học (Sơ cấp)
- Trung học
- Sau Trung học (Cao đẳng, Đại học và Sau Đại học)
Canada có 2 hình thức đào tạo phổ biến: công lập và tư thục. Từ cấp tiểu học đến Cao đẳng luôn có 2 trường song song là công lập và tư thục. Riêng về bậc ĐH và sau ĐH chỉ có mỗi trường công lập để đảm bảo chất lượng giáo dục luôn ở mức tốt nhất.
2. CÁC BẬC HỌC TRONG HỆ THỐNG GIÁO DỤC CANADA
2.1. Chương trình tiểu học
Luật pháp Canada quy định trẻ em phải được đi học ở độ tuổi bắt buộc. Hầu hết các trường tại Canada đều có chương trình giảng dạy bằng Tiếng Anh hoặc Tiếng Pháp, trẻ em có thể theo học cả hai loại ngôn ngữ tùy vào chương trình học và vùng lãnh thổ.
-Trường tiểu học công lập: sẽ do chính quyền tỉnh bang quản lý và nhận sự tài trợ từ ngân sách nhà nước. Tuy nhiên ở bậc này rất ít trường công lập nhận du học sinh quốc tế. Nếu lựa chọn ở homestay trong thời gian du học bậc tiểu tại Canada thì mức phí sẽ dao động từ 20.000-23.000CAD.
- Trường tiểu học tư thục tại Canada: các trường tư thục điều kiện học tập và cơ sở vật chất hiện đại hơn so với hệ thống trường công lập. Đồng nghĩa mức học phí du học cao hơn so với trường công lập.
2.2. Chương trình trung học
- Khác với Việt Nam, bậc Trung học tại Canada không phân chia thành cấp 2, cấp 3. Học sinh sẽ theo học từ lớp 7 cho đến khi tốt nghiệp lớp 12, 13 tùy vào từng tỉnh bang. Riêng tại thành phố Quebec, học sinh sẽ tham gia bậc trung học từ lớp 7 đến lớp 11.
- Bằng trung học của Canada được công nhận trên khắp thế giới.
- Trường trung học đều miễn tiền học phí cho người dân Canada. Còn đối với du học sinh quốc tế, mức học phí có thể da o động từ khoảng 8,000 – 14,000 CAD/ năm.
2.3. Chương trình bậc sau trung học
- Hệ Cao đẳng: gồm 3 loại hình là cao đẳng đại học, cao đẳng cộng đồng và cao đẳng nghề. Tất cả chương trình giảng dạy ở 3 loại hình này đều mang tính thực tiễn nhiều hơn và đào tạo các kỹ năng chuyên môn theo nhu cầu tuyển dụng của thị trường lao động. Tuỳ vào chương trình cụ thể mà thời gian học sẽ kéo dài từ 1-3 năm.
- Trường Cao đẳng
- Trường Cao đẳng cộng đồng
- Trường Cao đẳng Nghệ thuật ứng dụng hoặc Công nghệ ứng dụng
- Viện Công nghệ hoặc Khoa học
- Collèges d’enseignement général et Professionnel (CEGEPs) tại tỉnh bang Quebec
- Trường Cao đẳng nghề
- Hệ Đại học: Rất nhiều trường đại học Canada được các tổ chức giáo dục đánh giá cao và nằm trong top đầu thế giới về chất lượng. Ngành học cũng rất đa dạng như: công nghệ gen, công nghệ nano, thiết kế phần mềm, lập trình phần mềm, lập trình ứng dụng... đến các ngành mang tính học thuật, nghiên cứu như ngôn ngữ… Các chương trình giáo dục ở Canada đa dạng và được thiết kế để đáp ứng nhu cầu của sinh viên đến từ nhiều quốc gia khác nhau.
Các chương trình đại học ở Canada không có nhiều môn đại cương ở năm nhất và năm hai giống như nhiều trường đại học tại Việt Nam. Tại Canada, họ rất coi trọng việc nghiên cứu và đổi mới, các học sinh theo học luôn được khuyến khích tham gia các dự án, thí nghiệm thực tế để phát triển tư duy nhạy bén và tính sáng tạo.
- Hệ thạc sĩ, tiến sĩ: Được thiết kế dành riêng cho những bạn sinh viên đã hoàn thành chương trình hệ cử nhân có mong muốn học lên để nâng cao trình độ chuyên môn tay nghề. Thời gian đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ tại Canada kéo dài từ 1 – 3 năm.
+ Bằng cử nhân/ thạc sĩ/ tiến sĩ tại Canada có giá trị tương đương với bằng tại Mỹ, Anh, Úc và New Zealand.
3. ƯU ĐIỂM CỦA HỆ THỐNG GIÁO DỤC CANADA
- Khuyến khích sự sáng tạo, không áp đặt điểm số: thay vì phải bắt buộc học những môn quy định, học sinh có quyền lựa chọn các môn học theo thế mạnh và sở thích của bản thân. Giáo viên không chỉ đánh giá học sinh qua thang điểm mà còn đánh giá dựa trên khả năng tư duy, khả năng phản biện và tiếp thu bài học.
- Kết hợp song song giữa lý thuyết và thực hành: đây là hình thức giáo dục giúp học sinh phát triển mọi khả năng toàn diện. Với những bạn theo học bậc Cao đẳng, Đại học - Sau Đại học, bạn sẽ được tham gia Chương trình hợp tác (Co-op Education) – cho phép sinh viên kết hợp giữa lý thuyết ở lớp học và kinh nghiệm làm việc thực tiễn tại các doanh nghiệp liên kết với trường ngay trong thời gian học.
- Chính phủ sẵn sàng tạo mọi điều kiện trong học tập: chính phủ Canada luôn tạo mọi điều kiện để hoc sinh trong và ngoài nước có được môi trường học tập tốt nhất. Từ học phí, chi phí sinh hoạt cũng được đưa ra với mức giá hợp lý so với các nước cùng khu vực.
- Học phí vừa phải, nhiều học bổng: Chi phí học tập và sinh hoạt tại Canada được đánh giá là phải chăng hơn so các nước có nền giáo dục hàng đầu thế giới khác như Mỹ, Anh, Úc. Mức học phí trung bình cho việc học tập tại Canada trong vòng một năm sẽ dao động từ 5000 CAD đến 35000 CAD (khoảng 90 - 630 triệu VNĐ/năm), tùy thuộc vào cơ sở giáo dục và lĩnh vực mà sinh viên theo học tại đây.
- Điều kiện ở lại làm việc, định cư tốt: Bằng cấp do các trường ở Canada cấp được công nhận trên khắp thế giới. Do đó, sinh viên sau khi tốt nghiệp sẽ dễ dàng tìm được cho mình một công việc tốt. Đối với các bạn muốn làm việc và định cư tại Canada sau khi tốt nghiệp, chính phủ nước này cũng có các chính sách hỗ trợ dành riêng cho sinh viên quốc tế. Theo quy định của nước này hiện tại, các sinh viên sau khi kết thúc chương trình học tại Canada có thể ở lại làm việc trong thời hạn từ 1 đến 3 năm. Sau khi đã làm việc tại Canada từ 2 đến 3 năm, các sinh viên cũng có cơ hội để xin visa định cư lâu dài.
